les 10 - portret

Alsof naaktmodel nog niet moeilijk genoeg was... vandaag hebben we ons gewaagd aan het portretboetseren en -tekenen.

Grappig, ik heb vorig jaar in de Keramiek cursus ook de vorm van een hoofd gebruikt voor mijn beeld, en ik merkte dat ik bij het boetseren al snel weer op een soortgelijke vorm uitkwam. Een standaard hoofd dus. En dan is het de kunst om daar een individu van te maken. Eigenlijk was de tijd (2,5 uur) te kort om dat goed te doen, maar de les was dan ook vooral bedoeld als 'vormstudie': wat voor vorm heeft een hoofd eigenlijk? Het is een ovaal, zoveel is duidelijk, en de langste lijn loopt van de kruin tot aan de kin (vanaf de zijkant gezien). Verder heeft het hoofd een driehoekige dwarsdoorsnede, van boven af gezien. Die vorm schijnt wel meer in het lichaam voor te komen, bijvoorbeeld bij de borstkas.

De foto links is het 'standaard hoofd', de 3 foto's hieronder zijn mijn pogingen om daar een individu van te maken.

Portret tekenen had ik al iets vaker gedaan, weliswaar met potlood, en in het klein, maar het scheelt toch. Hieronder een overzichtje van het groepsresultaat. De 2 meest links zijn van mij.



Het eerste portret is gewoon nog niet af. Het gezicht is te hoekig, te langwerpig, de kin is te spits, en de haren kloppen niet en leiden daardoor af. Ik ga 'm binnenkort nog een keer bijwerken.

Ik vind het 2e portret wel goed geworden. Natuurlijk zijn de ogen wel heel groot, en uit proporties, maar het model heeft ook grote ogen.

les 9 - vooruitgang

De 4e les modeltekenen/boetseren.

Het 2e blok (van 5 lessen) zit er al weer bijna op. Vandaag kon ik voor mijn gevoel eindelijk de vruchten plukken voor het harde werk in deze lessen. Ik ben heel tevreden over de tekeningen. Dat komt ook door het model; het ene model is het andere niet, en deze dame ligt mij wel. Het was hetzelfde meisje als uit les 6.

De tekening in zittende positie is de allerbeste tot nu toe, vind ik. Ik had al vrij snel de juiste verhoudingen en richting te pakken, waardoor je meer tijd overhoudt voor schaduwen en accenten - we hebben per stand 10-15 minuten, dus meestal is het flink doorwerken.
Maar voor alle tekeningen geldt deze keer wel dat de houding/richting klopt; soms kloppen de verhoudingen niet, maar ala.




Ik vind dat er niet veel vooruitgang zit in mijn boetseersels. Gek is dat, terwijl ik met tekenen flink uithaal, en grote gebaren neerzit, zit ik met boetseren te pielen op de details. En dat komt het resultaat niet ten goede.

les 8 - mannelijk schoon

Het wordt een beetje eentonig, maar ook deze les hebben we weer studies met naaktmodel gedaan. Deze keer was het een mannelijk model. En dat is toch anders dan een vrouwelijk model. Daar kun je natuurlijk flauwe grappen over maken...(zucht) maar een man is gewoon hoekiger, staat anders, etc.

Ik had ook deze keer weer meer moeite met de schetsen dan met het boetseren.
Soms is het bovenlijf goed, maar zijn de benen te kort; of de houding is goed maar het lijf is te breed, etc. Eigenlijk is er altijd wel wat...

Nou ja, kijk zelf maar (al schroom ik een beetje om deze te laten zien, want ik vind ze niet echt briljant):

Benen zijn wel aardig, misschien moet ik gewoon het hoofd en de schouders eraf knippen... :)

Benen en houding zijn wel redelijk.

Houding klopt, maar het geheel is veel te breed.

Bovenlijf en richting zijn wel OK, benen veel te kort.


De boetseer resultaten:

waarom eigenlijk?

Waarom doe ik mezelf eigenlijk die kwelling aan van het modeltekenen - en modelboetseren? Want een kwelling is het zeker. En uiteindelijk wil ik toch niet naar de realiteit gaan werken. Echter, pas om het moment dat je weet wat je doet, kun je (bewust) afwijken van de realiteit, en dat gebruiken om iets uit te drukken. Nu berusten mijn successen, zo die er al zijn, eerder op toeval dan op vaardigheid. Ik heb het duidelijk nog niet onder de knie. Maar oefeningen baart kunst in dit geval. Oefenen, oefenen, oefenen...

Which reminds me... ik heb een tijdje portretten van mensen getekend in de trein. Ook dat vind ik nog steeds erg moeilijk, maar het ging toch wel steeds beter. Op gegeven moment ga je snappen waar de ogen zitten t.o.v. de neus, en de oren, etc. Ik zal nog eens wat foto's van die schetsjes maken.

les 7 - weer naaktmodel

Het geploeter om een beetje een fatsoenlijk naaktmodel neer te zetten gaat door... zucht, wat moeilijk is dat... Ik vind dat boetseren me ietsje makkelijker afgaat dan modeltekenen, alhoewel als je het resultaat ziet zou je dat misschien niet zeggen.

Bij het boetseren hebben we vandaag het beeld opgebouwd vanaf de grond, ipv weghalen uit een blok. Eigenlijk vond ik het weghalen van vorige week leuker, dat leidt tot spannender resultaten.



Bij het modeltekenen was de opdracht om te proberen te beweging van de pose weer te geven. Dus de grote lijnen en de richting opzoeken. Dat blijkt (voor mij) bij staande poses beduidend gemakkelijker te zijn dan bij een zittend model.

Ik heb ook de neiging om de dame in kwestie te stevig en te gedrongen te tekenen. Want hoewel pose 3 er misschien zo op het oog redelijk uitziet, was het model echt slank en had geen brede heupen. De benen zijn ook te kort, zeker bij pose 1 en 2.

De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik bij de 4de pose wel wat hulp heb gehad... dat verkorte rechterbeen (door het perspectief) was bijzonder lastig. Tineke heeft me uitgelegd hoe je door het aanbrengen van hulplijnen kunt bepalen waar de hiel van de voet komt. Dat geeft een aanknopingspunt voor de rest van het been. En de tip van de dag (naast de hulplijnen): begin altijd met de onderdelen die niet verkort zijn door het perspectief.

Over de 5e pose kunnen we kort zijn: dat is geen succes. Erg houterig.

afbeelden of verbeelden?

Afbeelden of verbeelden? Bij afbeelden ga je uit van de realiteit, de werkelijkheid om je heen, proberen die zo waarheidsgetrouw mogelijk, zo 'echt' mogelijk, weer te geven. Verbeelden gaat meer om het uitdrukking geven aan iets, zonder dat de voorstelling met een werkelijke situatie hoeft overeen te komen. Het is fantasie.

Waar ligt de grens tussen afbeelden en verbeelden? Neem bv een rennend paard. Als je een foto van een rennend paard zou natekenen, zal dat door de toeschouwer waarschijnlijk niet als een goede weergave van een rennend paard ervaren worden. Simpelweg omdat het menselijk oog nooit dat 'bevroren' beeld in het echt ziet. Je ziet altijd een aantal beelden na elkaar, als in een film, en dat ervaar je als rennen. Dus om een rennend paard te verbeelden, is iets meer nodig. Wat dat dan precies is, weet ik niet. Maar feit is dat mensen al in staat waren om iets te tekenen dat als op een rennend paard herkend wordt, voordat de fotografie was uitgevonden - dus voordat de beweging bevroren en geanalyseerd kon worden.

Het schijnt ook zo te zijn dat het voor het maken van een realistisch beeld van een mens niet voldoende is om een afgietsel van een (echt) mens te maken. Dit blijken we niet als een goede weergave van de werkelijkheid te ervaren. En dat is ook weer niet zo gek als je bedenkt dat een echt mens ademt en beweegt, en een beeld niet. Dus om een mens waarheidsgetrouw in een beeld te vangen, moet je iets meer doen dan een afdruk maken. In dit licht is de tentoonstelling 'Imago' met beelden van Caspar Berger (vanaf 2 nov in Beelden aan Zee in Scheveningen) interessant. Caspar Berger heeft namelijk WEL letterlijk afgietsels van mensen gemaakt....

les 6 - plat vlak

Ook in het 'platvlak' blok vandaag met naaktmodel gewerkt.

Een naaktmodel tekenen vind ik echt veel moeilijker dan boetseren! Bij een beeld kun je er nog aan alle kanten omheen om het te vergelijken met je model; bij een tekening kijk je maar van één kant en dat leg je vast. En misschien is dan bv. het been wat je ziet een stuk korter dan het echte been; misschien zie je wel nauwelijks een been. Maar je wéét dat het er zit, dus je bent geneigd dát te tekenen in plaats van wat je ziet.

Plat leren kijken, daar gaat het om. Tekenen wat je ziet, niet wat je weet. En dat met hooguit 15 minuten te besteden per tekening...op een stevig formaat papier (70 x 100 cm)...

les 6 - ruimtelijk

Vandaag zijn we aan het 2e blok begonnen, 'Afbeelden'. In eerste instantie waarheidsgetrouw afbeelden. En wel van een naaktmodel
De opdracht was om met klei een waarheidsgetrouw beeld van het model te maken. Uitgangspunt was een nieuw brood klei, waaruit we stukken klei moesten wegsnijden. Alsof je met steen werkt.

De boodschap:
Kijken, kijken, kijken naar de verhoudingen. Vergeet de details even, concentreer je op de belangrijkste vormen. Hoe lang zijn de benen in vergelijking met de romp, hoe groot (of hoe klein) is het hoofd eigenlijk t.o.v. de rest etc. Door te denken in beeldelementen zoals een kubus, bol, etc. kun je het model als het ware verdelen in een aantal onderdelen.