les 13 - plat vlak, collage

Vandaag de collage van vorige week verder uitgewerkt. Ik had wat items uit Peru thuis gefotografeerd en geprint, zoals het schilderijtje wat ik ooit heb gemaakt, en de lap en de muts die ik er had gekocht.

Op het raamwerk van vorige week heb ik nieuwe lagen gezet. Lagen met kleur, vlakken, en lijnen. Contrasten creeeren in kleur en vlak/lijn. Het hoekige patroon en de ovale vormen zijn gebaseerd op het kleed uit Peru.

Tja, wat zal ik zeggen van het resultaat? Ik vind het niet mooi als geheel, maar er zitten wel mooie dingen in, die ik opnieuw zou kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld de rechterkant, waar stukken papier eraf gescheurd zijn en overgeschilderd. Dat geeft een mooi effect. Dat geldt ook voor het orangegeel over het paars heen. Ook het lijnenspel op de achtergrond vind ik mooi. En het felgroen, wat een mooi contrast geeft. De rode lijnen, die door het wit erom heen beter uitkomen. En door de verschillende lagen ontstaat er diepte.

Kortom, wel een inspanning die weer inspiratie kan opleveren!

les 13 - ruimtelijk

Nog een les in materialen en technieken. Tja, het liefst was ik nog een keer gaan solderen, net als vorige week, maar ja je moet anderen ook een kans geven he ;).

Dus vandaag aan de slag gegaan met willekeurige materialen, waarbij de opdracht was om verbindingen te maken. Ik heb geprobeerd takken van de hazelaar, die heel grillig zijn, met elkaar en met andere objecten te verbinden. Dat was wel lastig, maar met stukjes ijzerdraad ging het redelijk. Helaas heb ik het eindresultaat nooit op foto vastgelegd, maar hieronder zie je de onderdelen waaruit het bestond: takken, een ronde zwarte cirkel en wat fietsonderdelen.

Door die combinatie maakten mede-cursisten de associatie van de cirkel met een fietswiel. Grappig is dat ik zelf helemaal niet zo zag, want in eerste instantie had ik het fietsslot niet gebruikt. Dat kwam er pas later bij, omdat ik een extra ronde vorm zoekt als herhaling van de cirkel. Iemand zei ook dat de compositie een verhaal vertelt: 'er is iets gebeurd met de fiets, in het bos of zo, maar wat?'

Het ventieltje aan het eind van een van de takken heeft een speciaal effect. Het geeft een einde aan het beeld, je oog komt er tot rust bij het dwalen door het beeld. Daardoor is het met nadruk geen versiering, niet overbodig. Dat effect zou je ook kunnen herhalen.

les 12 - plat vlak, collage

Een collage maken, van te voren had ik bedacht dat ik dat erg leuk zou vinden. Maar integendeel, het was worstelen. Ik voelde me beperkt, terwijl het idee juist was om los te komen door de manier van werken.

De opdracht was om eerst wat kleurvlakken op te zetten op losse vellen papier. Liefst contrasterende, gemengde kleuren, dus niet rechtstreeks uit de pot verf. En die kleurvlakken hebben we daarna gebruikt om een compositie te maken. Schuiven, proberen, en als het goed ligt erop plakken.
Van daaruit kun je dan weer verder werken. In feite bouw je het beeld op: je begint met de grote vlakken, dan wat kleinere vlakken, dan het toevoegen van lijnelementen of andere details. Laag over laag.

Het werkt gemakkelijker als je een (sfeer)beeld in je hoofd neemt, bijvoorbeeld de zee, of in mijn geval Peru.

Onderstaand het resultaat tot nu toe. Het is nog niet af... Ik weet eigenlijk ook niet wat ik ervan vind. Ik begon met de contrasterende kleuren oranjegeel en paars, en daar zijn wat oranjerode vlakken bij gekomen. Daarna het groen en de twee rode vlakjes, en als laatste de zwarte 'rok'.

Eerst had ik de collage ook anders gedraaid (90 graden naar rechts), met de diagonale strepen rechts, als een soort landschap.



Je ziet langzaam wat patronen ontstaan: de diagonele strepen, en de verticale strepen. Ik ga deze week nog eens naar mijn foto's van Peru kijken voor typische beeldelementen die ik zou kunnen gebruiken in geabstraheerde vorm.

Al met al ben ik niet zo heel tevreden. Ik denk dat ik met te kleine vlakken begonnen ben, waardoor de bewegingsruimte te beperkt werd. Je zit dan vast in het plaatje en het wordt al snel gefröbel. Misschien dat ik ergens deze week nog helemaal opnieuw begin.

les 12 - ruimtelijk, materialen en technieken!

Vandaag iets gedaan wat ik al heel lang wilde proberen, wat helemaal niet zo moeilijk bleek en waar ik ook nog aanleg voor blijk te hebben: solderen! Echt geweldig om met metalen plaat en draad te werken! Het wordt opeens heel makkelijk om even iets uit te proberen, proefjes te maken, je fantasie de vrije loop te laten.

We zitten dus in het blok materiaal onderzoek, en daarom vandaag alle ruimte om gewoon met het metaal aan de slag te gaan, kijken welke verbindingen kunnen, en wat lastig is, hoe sterk het is, etc. Nou, ik heb de zwaartekracht aardig getart, maar het is allemaal goed gegaan.

Het eerste 'beeldje' was al heel snel af, en ook af in de zin dat ik vond dat er niets meer bij moest. Het is een klein dingetje; de grote foto's (klik op de kleine) zijn ongeveer op ware grootte.


Het 2e bouwwerkje leek wat moeilijker, omdat ik plaatjes haaks op elkaar wou zetten, dus weinig soldeeroppervlak. Maar ook dat ging wonderwel goed. Het leverde een luchtig en volgens sommigen 'hoopvol' bouwwerkje op van ca 50 cm hoog, dat letterlijk naar de hemel wil groeien. Het mooie van dit zachte metaal (zink) is dat je het kunt verbuigen als de constructie uit balans dreigt te gaan.

les 11 - platvlak, een kleurexplosie

De eerste schilderles van John Sikking vandaag. De opdracht was een werk met contrasten te maken. Contrasten in kleur, in toon, in dik en dun, met motiefjes, etc. Maar hoe begin je aan zo'n schilderij? Gewoon, je zet een kleur op papier en daarna zie je wel verder.... na die ene kleur volgt een contrasterende kleur, of een dun opgezette kleur, of een kleur met wit gemengd, of...
En dat ga je kijken hoe je de kleurvlakken kunt verbinden. En of je contrast in vorm kunt toevoegen: grote versus kleine vlakken, lijn versus vlak, geometrisch vs organisch, etc.

Nou, en dan krijg je dit (formaat 70 x 100 cm):



Het is 1 schilderij, maar het ziet er vanuit verschillende rotaties heel verschillend uit.
Het is een doek geworden dat veel explosiever is dan wat ik normaal zou maken. En er zitten kleuren in die ik nooit zou gebruiken.

Linksboven (de eerste) is zoals ik het doek geschilderd had. Oorspronkelijk was het blauw linksonder meer hardblauw, waardoor ik een associatie met de Nederlandse vlag had. Alleen door de kleur te veranderen, iets meer richting petrol, was die associatie weg.

Wat ook leuk was: Ik heb een mes gebruikt om verf weg te schrapen, bij het okergeel. Dat geeft een mooi effect.

Uiteindelijk vind ik het resultaat eigenlijk wel mooi! En ik denk dat het een grote inspiratiebron kan zijn voor andere werken.

les 11 - ruimtelijk, alweer karton...

De opdracht: maak een beeld van een mensfiguur met het materiaal karton. Je mag alles doen met het karton wat je wilt.

Tja... ik vond het een lastige opdracht. Had ook niet zoveel fantasie eigenlijk.
Ik wou iets met allemaal kleine stukjes karton doen, maar dat duurde te lang, dus het zijn alleen de benen geworden ;).



En daarna heb ik nog iets simplistisch gemaakt, wel grappig maar wel erg (lees te) simpel.


Er zaten wel mooie beelden tussen in de groep. Gewoon met stukken karton iets plastisch gemaakt. Dat wil ik nog wel een keer proberen... (ik heb op het moment genoeg vrije tijd, dus daar ligt het niet aan...).

blok 3 - materiaal onderzoek

We zijn met het volgende lesblok begonnen: materiaal onderzoek.

Dat moet je denk ik niet al te letterlijk nemen. Wat het precies inhoudt, moet nog blijken, maar het heeft zeker ook te maken met loskomen van de standaard technieken, buiten je kaders denken, experimenten met het materiaal dat je tot je beschikking hebt.
Heel anders dan het vorige blok dus, waarin we geacht werden de werkelijkheid (model) waarheidsgetrouw af te beelden!

mini-portretjes

Ik heb beloofd dat ik de mini-portretjes die in wel eens in de trein heb gemaakt, nog 'n keer zou uploaden. Bij deze dus.
En als ik zeg mini dan bedoel ik ook mini: briefkaartformaat en soms de helft daarvan.

Als ik nu kijk naar de schetsjes, dan zie ik ook wel dat het niet altijd klopt. Dat bv de mond te ver naar links zit bij de eerste, en dat ook bij nr 2 de lijnen niet helemaal kloppen.

En ik weet niet of er nou zoveel mensen met brillen in de trein zitten, of dat ik die onbewust heb uitgekozen omdat je dan de ogen wat makkelijker kunt tekenen...

les 10 - portret

Alsof naaktmodel nog niet moeilijk genoeg was... vandaag hebben we ons gewaagd aan het portretboetseren en -tekenen.

Grappig, ik heb vorig jaar in de Keramiek cursus ook de vorm van een hoofd gebruikt voor mijn beeld, en ik merkte dat ik bij het boetseren al snel weer op een soortgelijke vorm uitkwam. Een standaard hoofd dus. En dan is het de kunst om daar een individu van te maken. Eigenlijk was de tijd (2,5 uur) te kort om dat goed te doen, maar de les was dan ook vooral bedoeld als 'vormstudie': wat voor vorm heeft een hoofd eigenlijk? Het is een ovaal, zoveel is duidelijk, en de langste lijn loopt van de kruin tot aan de kin (vanaf de zijkant gezien). Verder heeft het hoofd een driehoekige dwarsdoorsnede, van boven af gezien. Die vorm schijnt wel meer in het lichaam voor te komen, bijvoorbeeld bij de borstkas.

De foto links is het 'standaard hoofd', de 3 foto's hieronder zijn mijn pogingen om daar een individu van te maken.

Portret tekenen had ik al iets vaker gedaan, weliswaar met potlood, en in het klein, maar het scheelt toch. Hieronder een overzichtje van het groepsresultaat. De 2 meest links zijn van mij.



Het eerste portret is gewoon nog niet af. Het gezicht is te hoekig, te langwerpig, de kin is te spits, en de haren kloppen niet en leiden daardoor af. Ik ga 'm binnenkort nog een keer bijwerken.

Ik vind het 2e portret wel goed geworden. Natuurlijk zijn de ogen wel heel groot, en uit proporties, maar het model heeft ook grote ogen.

les 9 - vooruitgang

De 4e les modeltekenen/boetseren.

Het 2e blok (van 5 lessen) zit er al weer bijna op. Vandaag kon ik voor mijn gevoel eindelijk de vruchten plukken voor het harde werk in deze lessen. Ik ben heel tevreden over de tekeningen. Dat komt ook door het model; het ene model is het andere niet, en deze dame ligt mij wel. Het was hetzelfde meisje als uit les 6.

De tekening in zittende positie is de allerbeste tot nu toe, vind ik. Ik had al vrij snel de juiste verhoudingen en richting te pakken, waardoor je meer tijd overhoudt voor schaduwen en accenten - we hebben per stand 10-15 minuten, dus meestal is het flink doorwerken.
Maar voor alle tekeningen geldt deze keer wel dat de houding/richting klopt; soms kloppen de verhoudingen niet, maar ala.




Ik vind dat er niet veel vooruitgang zit in mijn boetseersels. Gek is dat, terwijl ik met tekenen flink uithaal, en grote gebaren neerzit, zit ik met boetseren te pielen op de details. En dat komt het resultaat niet ten goede.

les 8 - mannelijk schoon

Het wordt een beetje eentonig, maar ook deze les hebben we weer studies met naaktmodel gedaan. Deze keer was het een mannelijk model. En dat is toch anders dan een vrouwelijk model. Daar kun je natuurlijk flauwe grappen over maken...(zucht) maar een man is gewoon hoekiger, staat anders, etc.

Ik had ook deze keer weer meer moeite met de schetsen dan met het boetseren.
Soms is het bovenlijf goed, maar zijn de benen te kort; of de houding is goed maar het lijf is te breed, etc. Eigenlijk is er altijd wel wat...

Nou ja, kijk zelf maar (al schroom ik een beetje om deze te laten zien, want ik vind ze niet echt briljant):

Benen zijn wel aardig, misschien moet ik gewoon het hoofd en de schouders eraf knippen... :)

Benen en houding zijn wel redelijk.

Houding klopt, maar het geheel is veel te breed.

Bovenlijf en richting zijn wel OK, benen veel te kort.


De boetseer resultaten:

waarom eigenlijk?

Waarom doe ik mezelf eigenlijk die kwelling aan van het modeltekenen - en modelboetseren? Want een kwelling is het zeker. En uiteindelijk wil ik toch niet naar de realiteit gaan werken. Echter, pas om het moment dat je weet wat je doet, kun je (bewust) afwijken van de realiteit, en dat gebruiken om iets uit te drukken. Nu berusten mijn successen, zo die er al zijn, eerder op toeval dan op vaardigheid. Ik heb het duidelijk nog niet onder de knie. Maar oefeningen baart kunst in dit geval. Oefenen, oefenen, oefenen...

Which reminds me... ik heb een tijdje portretten van mensen getekend in de trein. Ook dat vind ik nog steeds erg moeilijk, maar het ging toch wel steeds beter. Op gegeven moment ga je snappen waar de ogen zitten t.o.v. de neus, en de oren, etc. Ik zal nog eens wat foto's van die schetsjes maken.

les 7 - weer naaktmodel

Het geploeter om een beetje een fatsoenlijk naaktmodel neer te zetten gaat door... zucht, wat moeilijk is dat... Ik vind dat boetseren me ietsje makkelijker afgaat dan modeltekenen, alhoewel als je het resultaat ziet zou je dat misschien niet zeggen.

Bij het boetseren hebben we vandaag het beeld opgebouwd vanaf de grond, ipv weghalen uit een blok. Eigenlijk vond ik het weghalen van vorige week leuker, dat leidt tot spannender resultaten.



Bij het modeltekenen was de opdracht om te proberen te beweging van de pose weer te geven. Dus de grote lijnen en de richting opzoeken. Dat blijkt (voor mij) bij staande poses beduidend gemakkelijker te zijn dan bij een zittend model.

Ik heb ook de neiging om de dame in kwestie te stevig en te gedrongen te tekenen. Want hoewel pose 3 er misschien zo op het oog redelijk uitziet, was het model echt slank en had geen brede heupen. De benen zijn ook te kort, zeker bij pose 1 en 2.

De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik bij de 4de pose wel wat hulp heb gehad... dat verkorte rechterbeen (door het perspectief) was bijzonder lastig. Tineke heeft me uitgelegd hoe je door het aanbrengen van hulplijnen kunt bepalen waar de hiel van de voet komt. Dat geeft een aanknopingspunt voor de rest van het been. En de tip van de dag (naast de hulplijnen): begin altijd met de onderdelen die niet verkort zijn door het perspectief.

Over de 5e pose kunnen we kort zijn: dat is geen succes. Erg houterig.

afbeelden of verbeelden?

Afbeelden of verbeelden? Bij afbeelden ga je uit van de realiteit, de werkelijkheid om je heen, proberen die zo waarheidsgetrouw mogelijk, zo 'echt' mogelijk, weer te geven. Verbeelden gaat meer om het uitdrukking geven aan iets, zonder dat de voorstelling met een werkelijke situatie hoeft overeen te komen. Het is fantasie.

Waar ligt de grens tussen afbeelden en verbeelden? Neem bv een rennend paard. Als je een foto van een rennend paard zou natekenen, zal dat door de toeschouwer waarschijnlijk niet als een goede weergave van een rennend paard ervaren worden. Simpelweg omdat het menselijk oog nooit dat 'bevroren' beeld in het echt ziet. Je ziet altijd een aantal beelden na elkaar, als in een film, en dat ervaar je als rennen. Dus om een rennend paard te verbeelden, is iets meer nodig. Wat dat dan precies is, weet ik niet. Maar feit is dat mensen al in staat waren om iets te tekenen dat als op een rennend paard herkend wordt, voordat de fotografie was uitgevonden - dus voordat de beweging bevroren en geanalyseerd kon worden.

Het schijnt ook zo te zijn dat het voor het maken van een realistisch beeld van een mens niet voldoende is om een afgietsel van een (echt) mens te maken. Dit blijken we niet als een goede weergave van de werkelijkheid te ervaren. En dat is ook weer niet zo gek als je bedenkt dat een echt mens ademt en beweegt, en een beeld niet. Dus om een mens waarheidsgetrouw in een beeld te vangen, moet je iets meer doen dan een afdruk maken. In dit licht is de tentoonstelling 'Imago' met beelden van Caspar Berger (vanaf 2 nov in Beelden aan Zee in Scheveningen) interessant. Caspar Berger heeft namelijk WEL letterlijk afgietsels van mensen gemaakt....

les 6 - plat vlak

Ook in het 'platvlak' blok vandaag met naaktmodel gewerkt.

Een naaktmodel tekenen vind ik echt veel moeilijker dan boetseren! Bij een beeld kun je er nog aan alle kanten omheen om het te vergelijken met je model; bij een tekening kijk je maar van één kant en dat leg je vast. En misschien is dan bv. het been wat je ziet een stuk korter dan het echte been; misschien zie je wel nauwelijks een been. Maar je wéét dat het er zit, dus je bent geneigd dát te tekenen in plaats van wat je ziet.

Plat leren kijken, daar gaat het om. Tekenen wat je ziet, niet wat je weet. En dat met hooguit 15 minuten te besteden per tekening...op een stevig formaat papier (70 x 100 cm)...